در این راهنما
آشنایی با موضوع
فیستول مقعد چیست؟
فیستول مقعد یک مسیر غیرطبیعی بین کانال مقعد و پوست است که اغلب بعد از آبسه مقعدی ایجاد میشود. ترشح مکرر، تورم یا درد ممکن است دیده شود. فیستول معمولاً فقط با آنتیبیوتیک برای همیشه درمان نمیشود و درمان اغلب جراحی است؛ نوع عمل به ارتباط مسیر با عضلات اسفنکتر بستگی دارد. در موارد پیچیده یا عودکننده ممکن است تصویربرداری لازم باشد.
colorectal surgical guidanceفیستول پریآنال و حفظ عضلات کنترل دفع
- فیستول مسیر غیرطبیعی میان کانال مقعد و پوست است و ممکن است پس از آبسه ایجاد شود. درمان به مسیر و میزان درگیری اسفنکتر بستگی دارد؛ فیستولوتومی، ستون، LIFT یا فلپ برای شرایط متفاوتاند و هیچ روش واحدی برای همه مناسب نیست.
- هدف، درمان عفونت و مسیر فیستول با حفظ کنترل دفع است. گاهی درمان چندمرحلهای لازم میشود. سابقه کرون، اسهال، بیاختیاری، آبسه یا جراحی قبلی را بگویید؛ MRI یا بررسیهای دیگر در موارد منتخب لازم است.

فیستول پریآنال؛ مسیر غیرطبیعی تا پوست
تصویرسازی مفهومی با هوش مصنوعی؛ نه نتیجه عمل بیمار و نه نقشه دقیق جراحی.
نمایش نمودار آموزشی و منابع
تصویر آموزشی

کانال مقعد، عضلات اسفنکتر و مسیرهای احتمالی فیستول؛ این شکل فیستول را نشان میدهد، نه شقاق.
تصویر شماتیک آموزشی است، نه نتیجه عمل یک بیمار یا برنامه درمان فردی. برچسبهای اصلی ممکن است به زبان دیگری باشند.
نمایش تصویر بزرگتر ↗آمادگی مشترک پیش از عمل
- این راهنما عمومی است؛ نوع عمل، بیماریهای شما و نسخه ترخیص بر آن اولویت دارند. نام دقیق روش و خطرهای اختصاصی آن را پیش از رضایت جراحی بپرسید.
- فهرست داروها و مکملها، حساسیتها، سابقه لخته، خونریزی، دیابت، آپنه خواب، جراحی قبلی و احتمال بارداری را اعلام کنید. رقیقکننده خون، داروی دیابت، آمپول لاغری یا داروی روانپزشکی را خودسرانه قطع نکنید؛ برنامه مصرف و ناشتا بودن را از تیم درمان بگیرید.
- آزمایش و بررسی قلب یا بیهوشی متناسب با وضعیت شما انجام میشود، نه یک بسته یکسان برای همه. کمخونی، عفونت، سوءتغذیه و قند کنترلنشده باید بررسی و در صورت نیاز اصلاح شوند. برای قطع سیگار و سایر محصولات نیکوتین از چند هفته پیش برنامه بگیرید.
- تا روز عمل غذای متعادل و پروتئین کافی دریافت کنید و آب کافی بنوشید، مگر محدودیت قلبی یا کلیوی دارید. رژیم ویژه، آمادهسازی روده یا غذای سبک شب قبل فقط وقتی انجام شود که برای عمل شما نوشته شده است؛ زمان قطع غذای جامد و مایعات را از تیم بیهوشی بگیرید و حدس نزنید.
- پس از بیهوشی یا آرامبخشی همراه بزرگسال و کمک در منزل داشته باشید. تا برطرفشدن اثر داروها و تأیید تیم درمان رانندگی نکنید. برای سفر و پرواز، خصوصاً مسیر طولانی، پیش از خرید بلیت اجازه و برنامه پیشگیری از لخته بگیرید.
دفع راحت و بهداشت ناحیه
- هدف مدفوع نرم و شکلدار است، نه اسهال. فیبر را تدریجی افزایش دهید و با توجه به محدودیت قلبی یا کلیوی مایعات کافی بنوشید. نرمکننده مدفوع یا ملین را طبق نسخه مصرف کنید؛ یبوست و اسهال طولانی هر دو نیاز به اصلاح دارند.
- دفع را به تأخیر نیندازید، زور نزنید و مدت طولانی روی توالت ننشینید. بعد از دفع با آب ولرم بهآرامی تمیز و بدون مالش خشک کنید؛ از صابون معطر، مواد تحریککننده و آب داغ پرهیز کنید.
- حمام نشسته کوتاه با آب ولرم ساده در صورت اجازه جراح میتواند درد را کاهش دهد. شیاف، تنقیه، پماد یا وسیلهای داخل مقعد استفاده نکنید مگر طبق دستور مخصوص عمل شما.
زخم باز، ترشح و ستون
- پس از برخی روشها زخم عمداً باز میماند تا از عمق ترمیم شود. ترشح محدود ممکن است ادامه یابد؛ از پد تمیز استفاده و آن را مرتب عوض کنید. روش شستوشو و پانسمان را از تیم یاد بگیرید.
- اگر ستون دارید، آن را نکشید، نبرید یا خودتان خارج نکنید. ترشح با ستون ممکن است بخشی از درمان باشد؛ تاریخ کنترل و مرحله بعد باید مشخص باشد.
- کمشدن ناگهانی ترشح همراه با درد و تورم میتواند نشانه بستهشدن مسیر تخلیه و آبسه باشد. فقط بستهشدن سوراخ پوست نشانه قطعی درمان کامل نیست.
فعالیت و پیگیری طولانیتر
- راهرفتن و فعالیت سبک متناسب با تحمل آغاز شود؛ شنا و فعالیتی که زخم را تحریک میکند تا اجازه تیم به تعویق بیفتد. زمان کار و رابطه جنسی به محل و روش ترمیم بستگی دارد.
- عود ممکن است رخ دهد و لزوماً به معنی اشتباه بیمار نیست. ترشح پایدار، سوراخ جدید یا تغییر کنترل دفع را گزارش کنید؛ در بیماری کرون هماهنگی با متخصص گوارش مهم است.
هشدار آبسه یا عفونت
- تب یا لرز، بدحالی، تورم داغ و دردناک، درد فزاینده یا توقف ترشح همراه تورم نیازمند ارزیابی فوری است. آنتیبیوتیک خودسرانه جای تخلیه آبسه را نمیگیرد.
دارو، حرکت و پیگیری
- مسکن و سایر داروها فقط طبق نسخه؛ آنتیبیوتیک یا آمپول ضدلخته برای همه یکسان لازم نیست. مسکنهای مخدر میتوانند خوابآلودگی و یبوست ایجاد کنند؛ الکل و رانندگی همراه آنها خطرناک است.
- با اجازه تیم، راهرفتن کوتاه و مکرر را شروع کنید؛ استراحت مطلق طولانی مناسب نیست. بازگشت به کار، ورزش، رابطه جنسی و بلندکردن بار به روش عمل و روند بهبود وابسته است. برنامه مکتوب محدودیتها را بگیرید.
- نوع پانسمان، زمان حمام، کشیدن بخیه یا درن و تاریخ اولین ویزیت را پیش از ترخیص مشخص کنید. زخم، چسب، بخیه یا درن را دستکاری نکنید و روی زخم باز کرم یا ماده ضدعفونیکننده خودسرانه نزنید.
- شروع آب و غذا به نوع عمل بستگی دارد. اگر محدودیتی ندارید با مایعات و وعدههای سبکِ کمحجم شروع کنید، آهسته بخورید و با تهوع یا درد متوقف شوید؛ بعد بهتدریج پروتئین، سبزی و غذای معمول را طبق برگه ترخیص اضافه کنید. پس از اعمال معده، روده، مقعد یا فتق هیاتال فقط برنامه اختصاصی همان عمل را اجرا کنید.
- رژیم متعادل با پروتئین کافی و مایعات متناسب با بیماریهای زمینهای داشته باشید. یبوست را با حرکت، مایعات و داروی تجویزشده پیشگیری کنید. زمان بهبود و نتیجه نهایی بین افراد متفاوت است؛ باقیماندن یا بازگشت علائم نیازمند ارزیابی است، نه درمان خودسرانه.
هشدارهای عمومی — مراجعه فوری
- تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرفه خونی، غش یا ورم و درد یکطرفه ساق نیازمند ارزیابی فوری است؛ با اورژانس محل تماس بگیرید، در ترکیه ۱۱۲.
- خونریزی شدید یا ادامهدار، درد رو به افزایش که با داروی تجویزشده کنترل نمیشود، تب همراه بدحالی، قرمزی منتشر یا ترشح بدبو، استفراغ مکرر، ناتوانی در نوشیدن یا احتباس ادرار را فوری گزارش کنید. پیام در سایت جای اورژانس را نمیگیرد.
منابع علمی
آیا این آموزش برای شما مفید بود؟
نظر شما به کاملتر شدن این آموزش کمک میکند.