راهنما آماده است
در این راهنما
آشنایی با موضوع
اسلیو گاسترکتومی چیست؟
در اسلیو، بخش بزرگی از معده برداشته می‌شود و معده‌ای باریک و لوله‌ای باقی می‌ماند. حجم معده کم می‌شود و سیگنال‌های مرتبط با اشتها نیز تغییر می‌کنند. مسیر روده تغییر نمی‌کند. عمل برگشت‌پذیر نیست و در بعضی افراد رفلاکس ایجاد یا تشدید می‌شود. پیگیری تغذیه‌ای و مکمل‌ها همچنان مهم‌اند.
NIDDK / ASMBS۱. بررسی و آماده‌سازی پزشکی
- تمام بیماری‌ها، جراحی‌های قبلی، حساسیت‌ها، داروها و مکمل‌های مصرفی را اعلام کنید؛ مخصوصاً داروهای دیابت، فشارخون، قلب، تیروئید، آسم، رقیق‌کننده خون و داروهای کاهش وزن.
- آزمایش خون، سونوگرافی، آندوسکوپی، نوار قلب و مشاوره‌های لازم بر اساس سن و بیماری‌های زمینه‌ای انجام می‌شوند.
- دیابت، فشارخون، بیماری قلبی یا ریوی، آسم و آپنه خواب باید پیش از عمل تا حد امکان کنترل شوند. اسپری تنفسی و CPAP را روز بستری همراه بیاورید.
- داروهای مزمن را خودسرانه قطع نکنید؛ زمان قطع یا تنظیم رقیق‌کننده‌ها، داروهای دیابت، داروهای GLP-1 و داروهای هورمونی باید توسط پزشک تعیین شود.
طرح مفهومی اسلیو معده
تصویرسازی مفهومی با هوش مصنوعی؛ نه نتیجه عمل بیمار و نه نقشه دقیق جراحی.
نمایش نمودار آموزشی و منابع
تصویر آموزشی
در اسلیو، معده به شکلی باریک و لوله‌ای تبدیل می‌شود؛ این تصویر شماتیک روش عمل است.
تصویر شماتیک آموزشی است، نه نتیجه عمل یک بیمار یا برنامه درمان فردی. برچسب‌های اصلی ممکن است به زبان دیگری باشند.
نمایش تصویر بزرگ‌تر ↗منبع و مجوز
Kwipédl Cyop
Sleeve gastrectomy diagram (according IFSO and French HAS).svg · CC BY-SA 4.0
تصویر آموزشی ساده‌شده؛ ابعاد واقعی نیست.
۲. میکروب معده و مشکلات گوارشی
- اگر هلیکوباکتر پیلوری مثبت باشد، دوره درمان باید کامل شود و زمان جراحی با نظر جراح تعیین گردد.
- برای تأیید ریشه‌کنی معمولاً تست تنفسی یا آنتی‌ژن مدفوع حداقل ۴ هفته پس از پایان آنتی‌بیوتیک و حدود ۲ هفته پس از قطع داروهای مهارکننده اسید انجام می‌شود؛ قطع دارو فقط با اجازه پزشک.
- رفلاکس شدید، فتق هیاتال، زخم معده، خونریزی یا مشکل بلع را حتماً اطلاع دهید؛ ممکن است نوع عمل یا برنامه درمان تغییر کند.
۳. روزهای قبل و روز عمل
- مصرف سیگار، قلیان و نیکوتین را طبق برنامه جراح متوقف کنید. الکل و مواد مخدر نیز باید صادقانه اعلام و قطع آن‌ها با برنامه پزشکی انجام شود.
- اگر رژیم کاهش حجم کبد برای شما تجویز شده است، فقط همان برنامه مکتوب را اجرا کنید؛ معمولاً بر پروتئین کافی، سبزیجات مجاز و کاهش مواد پرقند و پرچرب تکیه دارد. خودسرانه روزه طولانی، رژیم آبمیوه یا حذف کامل غذا انجام ندهید.
- روزهای قبل آب کافی بنوشید و وعده‌ها را سبک و منظم نگه دارید. شام یا نوشیدنی شب قبل برای همه یکسان نیست و باید با دستور کلینیک هماهنگ باشد.
- در زمان اعلام‌شده با مدارک پزشکی و شناسایی، فهرست داروها، اسپری‌ها و وسایل موردنیاز وارد بیمارستان شوید.
- زمان دقیق آخرین غذای جامد و مایعات را فقط طبق دستور بیمارستان و متخصص بیهوشی رعایت کنید.
- صبح عمل فقط داروهایی را مصرف کنید که تیم جراحی یا بیهوشی تأیید کرده است.
۴. روزهای اول پس از عمل
- از همان ساعات اولیه طبق اجازه تیم درمان راه بروید، تمرین تنفس عمیق انجام دهید و از بی‌حرکتی طولانی پرهیز کنید.
- مایعات را با جرعه‌های بسیار کوچک، آهسته و در حالت نشسته شروع کنید. حجم و سرعت مصرف طبق تحمل و برنامه تیم درمان افزایش می‌یابد.
- زخم‌ها را تمیز و خشک نگه دارید. حمام و مراقبت از پانسمان دقیقاً طبق دستور ترخیص انجام شود.
- برای سفر هوایی طولانی، زمان پرواز، جوراب ضدآمبولی، حرکت در مسیر و نیاز به داروی ضدلخته باید پیش از ترخیص مشخص شود.
۵. مراحل تغذیه
- تقویم مراحل بین مراکز و بیماران متفاوت است؛ تاریخ عبور از هر مرحله را از برگه ترخیص بگیرید و فقط به‌دلیل رسیدن یک روز مشخص جلو نروید. درد، فشار، تهوع یا استفراغ یعنی خوردن را متوقف کنید و با تیم تماس بگیرید.
- مرحله اول — مایعات صاف: آب و مایعات شفافِ بدون گاز و بدون شکر را با جرعه‌های کوچک و پیوسته بنوشید. هدف اصلی جلوگیری از کم‌آبی است؛ یک‌باره یا با نی ننوشید.
- مرحله دوم — مایعات کامل پروتئینی: طبق برنامه می‌توان از نوشیدنی پروتئینی مناسب، شیر یا فرآورده کم‌چربِ قابل‌تحمل و سوپ کاملاً صاف استفاده کرد. خوراکیِ تکه‌دار، پرچرب یا پرقند مناسب این مرحله نیست.
- مرحله سوم — پوره کاملاً نرم: غذا باید یکنواخت و بدون قطعه باشد؛ مانند پروتئین نرمِ پوره‌شده همراه مقدار کمی سبزی پوره‌شده. ابتدا پروتئین، سپس سبزی و در پایان میوه مجاز مصرف شود.
- مرحله چهارم — غذای نرم و مرطوب: تخم‌مرغ، ماهی یا مرغ بسیار نرم و سایر گزینه‌های تعیین‌شده را کم‌کم امتحان کنید؛ غذای خشک، سفت، سرخ‌شده، نان خمیری و لقمه بزرگ ممکن است گیر کند یا درد ایجاد کند.
- بازگشت به بافت معمول: وعده‌های کوچک و برنامه‌دار، پروتئین در ابتدای هر وعده، لقمه کوچک، جویدن کامل و توقف با اولین احساس سیری اصل همیشگی است. ریزه‌خواری و کالری مایع نتیجه را تضعیف می‌کند.
- هدف پروتئین و مایعات باید بر اساس وزن، کلیه، قلب و تحمل شما تعیین شود؛ برای بسیاری از بزرگسالان حدود ۶۰ تا ۸۰ گرم پروتئین و ۱٫۵ تا ۲ لیتر مایعات در روز مطرح می‌شود، اما نسخه شخصی تیم درمان اولویت دارد.
- مایعات را همراه غذا ننوشید و فاصله نوشته‌شده قبل و بعد از وعده را رعایت کنید. نوشابه گازدار، الکل، نوشیدنی شیرین و خوراکی‌های پرقند یا پرچرب را کنار بگذارید.
نمایش نمودار آموزشی و منابع
تصویر آموزشی
دستگاه گوارش و اندام‌های وابسته؛ مسیر دهان تا روده را دنبال کنید.
تصویر شماتیک آموزشی است، نه نتیجه عمل یک بیمار یا برنامه درمان فردی. برچسب‌های اصلی ممکن است به زبان دیگری باشند.
نمایش تصویر بزرگ‌تر ↗منبع و مجوز
Blausen.com staff (2014), Medical gallery of Blausen Medical 2014, WikiJournal of Medicine 1(2), doi:10.15347/wjm/2014.010
Blausen 0316 DigestiveSystem.png · CC BY 3.0
تصویر آموزشی ساده‌شده؛ ابعاد واقعی نیست.
۶. داروها و مکمل‌ها
- داروی محافظ معده، داروی ضدلخته، مسکن، داروی ضداسپاسم یا تنظیم دفع فقط طبق نسخه ترخیص و با دوز نوشته‌شده مصرف شود.
- در صورت دیابت، بیماری قلبی، فشارخون یا تیروئید، برنامه داروهای قبلی باید هنگام ترخیص دوباره تنظیم شود.
- پروتئین، مولتی‌ویتامین، آهن، کلسیم، ویتامین D و ویتامین‌های گروه B طبق زمان‌بندی اختصاصی کلینیک شروع می‌شوند؛ زمان مصرف بعضی مکمل‌ها باید از هم جدا باشد.
- هیچ داروی جدید، داروی ضدالتهاب یا مکمل گیاهی را بدون هماهنگی شروع نکنید.
۷. پیگیری
- زمان کنترل‌های بعدی و آزمایش‌های خون را پیش از ترخیص دریافت کنید. نتایج باید برای تیم درمان ارسال شوند.
- وزن، میزان نوشیدن، ادرار، تهوع و استفراغ، فعالیت و تحمل غذا را ثبت کنید.
- برای حفظ عضله، دریافت پروتئین و شروع فعالیت ورزشی باید تدریجی و مطابق برنامه باشد.
- استفراغ مکرر را تحمل نکنید؛ علاوه بر کم‌آبی می‌تواند کمبود تیامین ایجاد کند. در این حالت مکمل خوراکی را خودسرانه جای ارزیابی فوری نگذارید.
علائم خطر — فوراً تماس بگیرید یا به اورژانس بروید
- تپش قلب مداوم، تب، درد شکم یا قفسه سینه رو به افزایش، درد شانه غیرعادی یا تنگی نفس.
- استفراغ مکرر، ناتوانی در نوشیدن، کاهش واضح ادرار، ضعف شدید یا علائم کم‌آبی.
- استفراغ خونی، مدفوع سیاه، خونریزی غیرعادی، تورم یا درد یک‌طرفه ساق پا.
- قرمزی منتشر، ترشح بدبو، بازشدن زخم یا هر تغییر ناگهانی نگران‌کننده.
منابع علمی
آیا این آموزش برای شما مفید بود؟
نظر شما به کامل‌تر شدن این آموزش کمک می‌کند.